بازگشت به طبیعت و بهره‌گیری از عناصر آن در ساختمان‌های بلند

معماران صاحب اندیشه چه کرده‌اند؟

الیل سارینن:

الیل سارینن در مسابقه جهانی برج شیکاگو تریبیون، به‌طور مبالغه‌آمیز طبقات را در جهت عمودی بر یکدیگر سوار نکرد، در عوض با حجم‌دهی پلکانی به ساختمان، آن را به کوه، نماد استقامت در طبیعت، شبیه ساخت، گویی به طور خود جوش از دل زمین سر بر آورده است.

فرانک لوید رایت:

فرانک لوید رایت که با خلق خانه آبشار از دلبستگی زیاد خود به طبیعت خبر می‌داد، در سال ۱۹۵۰ با برج هر چند کم طبقۀ جانسون وکس، با ابتکار تمام طبیعت بتن را با طرح ساختمان ترکیب کرد و آن را به مفهوم درخت نزدیک نمود. در این کار مانند خانه آبشار خود طبیعت و عناصر آن به بازی گرفته نشده‌اند و تنها نزدیکی به مفهومی از طبیعت مورد توجه رایت بوده است.

رایت طبیعت گرا با توجه به گرایش شدید دوره خود که ارتفاع‌سازی را اجتناب‌ناپذیر می‌کرد، طرح بلندترین آسمان‌خراش قابل ساخت را ارایه کرد، طرحی باحدود ۱۶۰۹ متر ارتفاع و ۵۲۸ طبقه که بر پایۀ دو مثلث بالا می‌رود و به‌تدریج به راس خطی خود می‌رسد، اگر چه این معمار سبک ارگانیک، با ارایه این طرح توانمندی خود را در عرصۀ بلند مرتبه‌سازی نشان داد اما در همین طرح هم تمایل وی به استفاده مستقیم از طبیعت و گیاهان سبز، با پیشبینی باغچه‌های گیاهان و آب‌نما در تراس‌های پنجگانۀ آن دیده می‌شود.

آلوار آلتو:

کشور زادگاه آلتو (فنلاند) دارای مجموعه‌ای از دریاچه و جنگل است(حدود ده هزار دریاچه) و چوب مهم‌ترین مادۀ خام آن محسوب می‌شود. طبیعی است معمار متعلق به این سرزمین که واجد مردمی خونسرد و آرامش‌طلب و طبیعت‌دوست می‌باشد، در آثارش طبیعت‌گرا باشد. علیرغم کوچ آلتو به آمریکا در دهۀ چهارم قرن بیستم و کار در سرزمین آسمان‌خراش‌ها، عامل موج که آوردۀ او از موج‌های دریاچه‌های طبیعت فنلاند می‌باشد، در کارهایش دوام همیشگی یافته است. نمای موجی شکل خوابگاه دانشجویان دانشگاه فنی ماساچوست (۱۹۴۹) از آن جمله است.

ریچارد راجرز و نورمن فاستر:

معماران سبک اکو-تک که در دهۀ پایانی سدۀ بیستم رایج شده است، معتقدند فن‌آوری در مقابل طبیعت قرار ندارد، بلکه به موازات و در کنار آن به منظور بهره‌برداری هرچه بیشتر از امکانات محیطی برای تامین آسایش انسان جای دارد. از جملۀ آنان می‌شود از ریچارد راجرز و نورمن فاستر نام برد. راجرز در طرح دفاتر درآمد داخل سرزمین روش‌های استفادۀ مستقیم از: نور، جهت و سرعت باد در فصول مختلف، آب و گیاهان سبز در داخل فضای طبقات برای تنظیم شرایط محیطی را نمایش می‌دهد.

فاستر نیز اگر چه در ساختمان بانک هنگ کنگ فقط به تکنولوزی پرداخته است؛ اما همیشه افسوس خورده است که چرا باغ در آسمان (Garden in the sky) طراحی شده برای این بانک ساخته نشد؟ در عوض او در ساختمان کامرز بانک هد کوارتر فرانکفورت یک گام محکم به سمت ایجاد ساختمان‌های اکولوژیکی برمی‌دارد. در این ساختمان با پلان مثلثی‌اش در هر سه طبقه باغچه‌ای وجود دارد که بلندای درختانش به دوازده متر نیز می‌رسد. باغچه‌ها در اطراف سه وجه ساختمان می‌چرخند و پخش می‌شوند. تمامی فضاهای اداری به باغچه‌ها دید دارند و هیچ ستونی مانع دید نیست، هر کدام از باغچه‌ها نشانگر باغ‌هایی مانند باغ مدیترانهای، باغ آسیایی و… هستند. استفاده‌کنندگان هر آن می‌توانند با پیمودن پله‌های حداکثر دو طبقه به پایین یا بالا خود را کنار باغی طبیعی، گیاهان و روی زمین حس کنند، در حالی که ده‌ها طبقه از با زمین فاصله دارند.

 

منبع:

شرقی، علی و محمد حسین محتشمی (۱۳۸۶). فضای سبز در ساختمان‌های بلند با رویکردی دوباره به طبیعت. نشریه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره نهم، شماره چهارم.

*تصویر شاخص: کامرز بانک

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. Firouze گفت:

    سایت پر محتوایی دارید خانم مهندس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *