تاریخچه ساختمان‌های بلند در جهان-۲ (مکتب شیکاگو)

خانم مهندس داعی‌ پور در مقاله‌ای با عنوان برجسازی در قرن بیستم که در نشریه تخصصی معماری و شهرسازی صفه به چاپ رسانیده است، می‌نویسد: «پدیده برج‌سازی زاییده تحولات اجتماعی-اقتصادی مغرب زمین است. این پدیده بیش از آن که رشد حجمی و ارتفاعی خود را مرهون معماران باشد، مدیون دستاوردهای صنعتی است. معماران در جهت خلق فضاهایی بودند که از کسالت فرم‌های اولیه بکاهد و در حین ایجاد تنوع، به نیازهای مدام در تغییر و تحول صنوف مختلف پاسخ دهد». مهم‌ترین مسائل برای ساخت ساختمان‌های مرتفع، سازه و پوشش بنا بود. البته امکان بهره‌گیری از نور روز و دسترسی‌های عمودی نیز از جمله مشکلات آسمان‌خراش‌ها بود که بعدها با ابداع لامپ‌های مدرن و اختراع آسانسور برطرف شد.

در دهه هشتم قرن نوزدهم امر ساختمان در شیکاگو ناگهان رونق و رواج تازه گرفت. اساس مکتب معماری شیکاگو به آسمان‌خراش‌های دفاتر کار- یا به عبارت دیگر به مراکز اداری این شهر پیوسته است. مؤسس مکتب معماری شیکاگو «ویلیام لوبارن جنی»، پیش از آنکه معمار باشد مهندس بود. «جنی» به معماران جوان مسائلی را آموخت که در مدارس معماری راه‌حلی بر آن‌ها متصور نبود. وی به «جزئیات» ساختمان و نقوش «استیلیزه» تزیینی توجهی نداشته است ولی در قدر وی همین بس که به یاد بیاوریم وی خالق ساختمان «لایتر» (۱۸۸۹) بوده؛ آسمانخراشی که سر راستی و جسارت ساختمانی آن بسیار از حد معمول بالاتر بود و در آن برای نخستین بار حقیقتاً مسائل ساختمانی اسکلتی حل شده است. نخستین ساختمان جنی که هم ارتفاع و هم نحوه ساختمانی آن بی‌نظیر بود برای «شرکت بیمه منازل» در سال ۱۸۸۴ ساخته شد. در این ساختمان از دیوارهای باربر خبری نبود و بار کل بنا را فقط اسکلت فلزی حمل می‌کرد. با احداث ساختمان شرکت بیمه منازل نخستین دوره آسمانخراش آغاز شد.

معماران مکتب شیکاگو اساس ساختمانی تازه‌ای در بناهای خود به‌کار بردند: اسکلت آهنی، که در آن زمان صرفاً «ساختمان شیکاگو» نامیده می‌شد. ساختمان‌های تجاری و اداری نیز زاده نیروی خلاقه این معماران بود. اهمیت این مکتب از نظر تاریخ معماری در این است که برای نخستین بار در قرن نوزدهم به جدائی فن ساختمان و معماری، بین مهندس و معمار پایان داد، جدائی که در تمام قرن هیجدهم ادامه داشت. شاگردان این مکتب با دلیری شگفت‌آوری کوشیدند از فرم‌های پیچیده دوران گذشته دوری جویند و فرم‌هایی «خالص» بیافرینند که وحدت فن ساختمان و معماری را میسر دارد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *